تعریف متالوگرافی:

دانه بندی در بسیاری از فلزات دارای ابعاد میکروسکوپی است و قطر دانه ها در حدود میکرون می باشد، از این روجهت  بررسی ریز ساختار آنها باید از میکروسکوپ استفاده شود. آماده سازی نمونه، یکی از الزامات اولیه جهت بررسی ریزساختار نمونه در زیر میکروسکوپ می باشد. باتوجه به این که در بررسی ریزساختار فقط سطح اجسام مورد بررسی قرار می گیرد، بنابراین سطح نمونه باید بسیار تمیز و عاری از هر گونه آلودگی سطحی باشد. حال به به مجموعه عملیاتی که سبب آماده شدن سطح می شود و شرایط بررسی ریزساختار را فراهم می نماید، متالوگرافی می گویند.

 

مراحل آزمایش متالوگرافی:

آماده سازی نمونه شامل دو دسته فیزیکی (مانند تمیزکاری و صیقل دادن سطح می باشد) و شیمیایی (شامل اچ کردن که جهت واضح کردن مرزدانه ها انجام می شود) می باشد. با توجه به نوع فلز، سختی و بافت ممکن است مراحل آماده سازی مقداری متفاوت باشد ولی اصول آماده سازی مشابه می باشد.

1- انتخاب نمونه : نمونه انتخابی دارای اهمیت ویژه ای می باشد چرا که نماینده کل ماده می باشد. برای جداسازی نمونه انتخابی از روش های (برش-cutting) و (مقطع زنی -cross section) استفاده می شود. در این مرحله باید دقت لازم جهت آسیب نزدن به نمونه اتخاذ شود.

2- مانتینگ

 

پرداخت ابتدایی یا خشن:

این مرحله می تواند به دو صورت انجام شود. در روش اول، با استفاده از پودر کاربید سیلیسیم که بر روی کاغذی تعبیه شده، می توان عمل سایش سطح نمونه را انجام داد. روش دوم استفاده از کاغذهای سمباده کلسیم کاربید می باشد (کاغذهای سمباده دارای شماره می باشند و هر چه عدد سمباده کمتر باشد سطح آن زبرتر می باشد) که بر روی یک سطح صاف چرخان چسبانده می شوند و نمونه با فشاری متعادل بر روی سطح آن قرار خواهد گرفت. در روش دوم برای جلوگیری از ایجاد گرما و اصطکاک و هم چنین تمیز کردن سطح نمونه از آب به عنوان روان ساز استفاده خواهد شد. ( البته سمباده زنی گاها به روش دستی نیز انجام می شود.)

نکته قابل توجه در زدن سمباده این می باشد که در هر مرحله (به طور مثال سمباده شماره 75) باید نمونه فقط در یک جهت کشیده شود تا خراش های ایجاد شده به یک سمت باشند و در مرحله بعد (به طور مثال سمباده سمباده شماره 100) باید جهت کشیدن نمونه عمود بر سطح قبلی باشد.

کشیدن سمباده نیز تا مرحله ای که سطح نمونه صاف و صیقلی شود و خراش و بریدگی بر سطح نمونه نباشد ادامه خواهد یافت.

 

پرداخت نهایی یا نرم (پولیش کردن)

 

اچ کردن و ظاهرسازی ساختار: